Η οικονομική ευρωστία οδήγησε στην ίδρυση σχολείων και την έκδοση βιβλίων. Προσωπικότητες όπως ο Αδαμάντιος Κοραής και ο Ρήγας Φεραίος μετέφεραν τις ιδέες του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού, προετοιμάζοντας το έδαφος για την ανεξαρτησία.
Η αντίσταση κατά των Οθωμανών ήταν διαρκής και εκδηλώθηκε με διάφορες μορφές:
Οι Κλέφτες ζούσαν στα βουνά και πολεμούσαν τους Τούρκους, ενώ οι Αρματολοί ήταν ένοπλα σώματα που η οθωμανική διοίκηση χρησιμοποιούσε για την τήρηση της τάξης, αλλά συχνά προσχωρούσαν στην αντίσταση.
1. Διοικητική και Κοινωνική Οργάνωση
Οι πρώτοι δύο αιώνες ήταν οι σκληρότεροι λόγω της δημογραφικής μείωσης, των βαριών φόρων και του , της βίαιης στρατολόγησης χριστιανόπουλων για το σώμα των Γενιτσάρων. Πολλοί Έλληνες κατέφυγαν σε ορεινές περιοχές ή στη Δύση, δημιουργώντας τις πρώτες ελληνικές παροικίες (Βενετία, Βιέννη, Τεργέστη).
Ο Σουλτάνος Μωάμεθ Β' αναγνώρισε τον Πατριάρχη ως θρησκευτικό και πολιτικό ηγέτη όλων των Ορθοδόξων ( Εθνάρχη ), παραχωρώντας του προνόμια για τη διοίκηση θεμάτων οικογενειακού δικαίου και εκπαίδευσης.
Η τοπική αυτοδιοίκηση (σύστημα των κοινοτήτων) επέτρεψε στους Έλληνες να διαχειρίζονται τα του οίκου τους, να συλλέγουν φόρους και να επιλύουν διαφορές, ενισχύοντας τη συνοχή του πληθυσμού.
